Hoe huisarts Sandra Bediako prostaatgezondheid bespreekbaar maakte binnen de Ghanese gemeenschap in Amsterdam Zuidoost
Effectieve gezondheidsvoorlichting hoeft niet altijd in de spreekkamer plaats te vinden. Dat bewijst huisarts Sandra Bediako van Reigersbos Medical Center. Toen ze merkte dat er binnen de Ghanese gemeenschap in Amsterdam Zuidoost veel vragen en misverstanden bestonden over prostaatgezondheid, besloot ze zelf de wijk in te gaan. Samen met bevriende apotheker K.A Baah en met steun van het AOF organiseerde ze laagdrempelige voorlichtingsbijeenkomsten op vertrouwde plekken in de buurt. Haar project leidde tot meer dan honderd deelnemers, aandacht op radio en televisie, nieuwe inzichten, verbinding en gesprekken die ook na de bijeenkomsten doorgingen. Ontdek hoe Sandra haar idee omzette in een project met impact.
In de serie ‘Van idee naar impact’ lichten we inspirerende voorbeelden van AOF-projectaanvragen uit. Zo laten we zien hoe huisartsen met hun eigen ideeën bijdragen aan toegankelijke en toekomstbestendige zorg.
Signalen uit de spreekkamer
Bij Reigersbos Medical Center ziet huisarts Sandra Bediako regelmatig mannen van Afrikaanse afkomst, met name uit Ghanese en Nigeriaanse gemeenschappen, bij wie prostaatproblemen pas in een laat stadium worden ontdekt. Soms is er al een diagnose gesteld, maar begrijpen patiënten onvoldoende wat die betekent en wordt er niks mee gedaan. Ook schaamte, culturele overtuigingen en taalbarrières kunnen een rol spelen bij het uitstellen van zorg. “Ik zag regelmatig mannen die al bij de uroloog waren geweest, maar eigenlijk niet goed begrepen wat er met hen aan de hand was”, vertelt Sandra.
Tijdens de bijeenkomsten die volgden, merkten we pas hoeveel vragen en misverstanden er eigenlijk leefden
Mannen van Afrikaanse en Afro-Caribische afkomst hebben een verhoogd risico op agressieve vormen van prostaatkanker. Dat terwijl betrouwbare informatie hen niet altijd bereikt. “Veel informatie wordt onderling doorgegeven, maar dat is niet altijd de juiste informatie. Tijdens de bijeenkomsten die volgden, merkten we pas hoeveel vragen en misverstanden er eigenlijk leefden.”
Voor Sandra was dat reden om het gesprek buiten de spreekkamer te voeren. Hierbij zocht ze de samenwerking op met een bevriende apotheker. Vanuit hun verschillende disciplines konden ze kennis combineren, samen sparren en het werk verdelen. Hun aanpak was daarbij om niet te wachten tot mannen zelf met vragen komen, maar hen op te zoeken op plekken waar zij zich vertrouwd voelen. Ze diende een projectaanvraag in bij het AOF en na groen licht ging haar project van start.
De gemeenschap in om het gesprek te openen
Op 21 juni 2025 vond de eerste voorlichtingsbijeenkomst plaats in buurthuis Holendrecht. Mond-tot-mondreclame, een promotievideo in lokale media, persoonlijke uitnodigingen in kerken en sleutelfiguren benaderen uit de gemeenschap hielpen Sandra en haar collega om de juiste doelgroep te bereiken.
De bijeenkomst werd al snel meer dan alleen een tweetalige presentatie (Engels en Twi). Deelnemers stelden vragen over erfelijkheid, prostaatonderzoek en hun eigen klachten. Ook deelde een ervaringsdeskundige zijn verhaal, wat anderen hielp om zich verder open te stellen. “Na de eerste bijeenkomst besloten we de presentatie in te korten. We wilden meer ruimte voor interactie”, vertelt Sandra.
Die aanpak namen ze mee naar volgende bijeenkomsten in kerken en mannengroepen. De uitleg werd korter en begrijpelijker en er kwam meer ruimte voor vragen. Ook kregen deelnemers praktische tips over bijvoorbeeld het maken van een afspraak bij de huisarts en het vragen om een tolk.
De bijeenkomsten werden afgestemd op de aanwezigen. Zo waren bij sommige sessies ook vrouwen aanwezig die informatie binnen hun familie verder verspreidde en werd bij een jongerenbijeenkomst het thema prostaatgezondheid gecombineerd met seksuele gezondheid.
Meer dan honderd mannen en vrouwen bereikt
De impact werd al snel zichtbaar. In totaal namen meer dan honderd mensen deel aan de bijeenkomsten. Uit de evaluatie van de eerste bijeenkomst bleek dat alle respondenten de voorlichting nuttig vonden. Ruim 80% voelde zich aangemoedigd om met familie of vrienden over prostaatgezondheid te praten.
Ook buiten de bijeenkomsten kreeg het onderwerp aandacht. De eerste sessie werd gefilmd door de Ghanese televisiezender Adom TV en gedurende vijf weken uitgezonden. Op Radio Akasanoma werd aandacht besteed aan prostaatgezondheid en konden luisteraars live vragen stellen.
Misschien wel de belangrijkste impact zat in de persoonlijke gesprekken. Na afloop vertelden verschillende mannen dat zij al jarenlang klachten hadden, maar uit schaamte of angst nooit naar de huisarts waren gegaan. Dankzij de bijeenkomsten durfden zij hun zorgen bespreekbaar te maken.
Van idee naar uitvoering met steun van het AOF
Voor Sandra was het de eerste keer dat ze een projectaanvraag indiende bij het AOF. Ze kreeg snel groen licht en kon bij vragen rekenen op ondersteuning. “Ik kon snel schakelen als ik vragen had. De aanvraag zelf kostte weinig tijd; de meeste tijd zat in de voorbereiding van het project.” Andere huisartsen moedigt Sandra aan om ook met hun ideeën aan de slag te gaan. “Laat je niet afschrikken door het idee dat een aanvraag ingewikkeld is. Zoek iemand om mee samen te werken en kies iets waar je energie van krijgt.”
Heb jij ook een idee om de zorg toegankelijker te maken voor jouw patiënten? Ontdek hoe het AOF je kan helpen om jouw idee werkelijkheid te maken.